تغییر کاربری زمین؛ قوانین و هزینهها از جمله مقولات مهم در حوزه مدیریت شهری و برنامهریزی فضایی است که تحت قوانین مشخصی اجرا میشود. در ایران، قانون تغییر کاربری اراضی شرایط و ضوابط لازم برای تغییر کاربری زمینها را تعیین کرده و به ویژه بر روند انتقال کاربری از کشاورزی به مصارف مسکونی یا تجاری تأکید دارد. کمیسیون ماده ۵ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، مرجع اصلی رسیدگی به درخواستهای تغییر کاربری بوده و با بررسی درخواستها در راستای طرحهای جامع شهری و ملاحظات زیست محیطی، تصمیمات لازم را اتخاذ میکند.
شهرداریها نیز در این فرایند نقش حیاتی ایفا میکنند و موظف به جلوگیری از تغییرات غیرمجاز هستند. تخلفات مربوط به تغییر کاربری میتواند منجر به جریمههای سنگین، ابطال مجوز و حتی تخریب بناها شود؛ بنابراین، درک دقیق از قوانین تغییر کاربری و هزینههای مرتبط با آن برای مالکان اراضی و سرمایهگذاران ضروری است.
